De bijdrage van Alwin te Rietstap namens de ChristenUnie Hardenberg in het debat over de verkiezingsuitslag en de vorming van een nieuw college zonder de ChristenUnie

In de gemeente Hardenberg keert de ChristenUnie als meest stabiele partij niet terug in het college van B&W. De ChristenUnie leverde de afgelopen 60 jaar onafgebroken vier ervaren wethouders (Wolter Berenst 1966-1982, Arie Pouwels 1982-2006, Jannes Janssen 2006-2018 en Alwin te Rietstap 2018-2026). Toch is de ChristenUnie gepasseerd door de nieuwe lokale partij DOEN’22 en de plaatselijke VVD, omdat de verkiezingsuitslag zou laten zien dat er sprake was van “een ruk naar rechts” en dat betekende volgens hen dat ‘de ChristenUnie vanwege haar politieke profiel minder zou passen bij een centrumrechtse coalitie’ Ook werd openlijk getwijfeld aan de bereidheid van Alwin te Rietstap om de nieuwe termijn van vier jaar als wethouder vol te maken. De ChristenUnie zou daarom een risico vormen voor de zo nodige continuïteit en stabiliteit, aldus nieuwkomer DOEN’22.

Beide ‘gelegenheidsargumenten’ werden door Alwin te Rietstap naar het rijk der fabelen verwezen. Hieronder volgt zijn bijdrage, die hier met zijn toestemming geplaatst mag worden (en luister hier naar zijn indrukwekkende afsluitende woorden).

Dankbetuiging en teleurstelling over coalitievorming

Voorzitter,

Graag beginnen wij onze bijdrage vanavond met een woord van dank aan de verkenner. Dank voor zijn inzet en de inzichten die hij heeft gegeven in de verslagen van de diverse fracties. Het laat zich raden dat wij graag nog iets meer willen zeggen dan dat, want ondanks onze erkentelijkheid richting de heer van Hijum, hebben we een aantal kanttekeningen en observaties.

Iedereen die onze bijdrage in het duidingsdebat van 1 april heeft gehoord, zal begrijpen dat wij het jammer vinden dat de drie partijen die gaan formeren, DOEN’22, de VVD en zelfs het CDA, hebben besloten dat zonder de ChristenUnie te doen. We hebben twee weken geleden al uitgelegd dat wij onszelf beschouwen als een stabiele derde partij in Hardenberg, breed gedragen binnen de gemeenschap en een passende, betrouwbare partner binnen een toekomstige coalitie.

Maar wij erkennen dat een politieke keuze op deze manier ingevuld kan en mag worden. Wij wensen de betrokken partijen dan ook het allerbeste toe bij de verdere onderhandelingen.

Reactie op berichtgeving en misvattingen

Voorzitter, vanwege de berichtgeving in diverse media, voelen wij ons toch genoodzaakt kort in te gaan op het beeld dat is geschetst aangaande de vermeende onzekere beschikbaarheid van de ChristenUnie kandidaat-wethouder. Want in dat beeld herkennen wij niet onze partij noch onze kandidaat-wethouder.  Tijdens ons gesprek met de verkenner hebben we duidelijk uitgesproken zeer bereid te zijn de volledige raadsperiode in het college te volbrengen. Tegelijkertijd hebben we aangegeven dat niemand hierover absolute uitspraken kan doen; het leven, ieders leven, is immers onzeker. De afgelopen acht jaar hebben ons laten zien dat bestuurders door ziekte, niet functioneren, een andere baan of het burgemeesterschap, ervoor hebben gekozen te vertrekken. In het geval van deze kandidaat-wethouder betekent dit, dat het antwoord op een eventueel verzoek om vertrek naar  Den Haag op dit moment, nou ja, voordat de ChristenUnie was buitengesloten.. 😉, zou zijn dat hij had aangegeven niet weg te kunnen uit Hardenberg. Er zijn echter momenten geweest dat het wel zou kunnen, en zelfs werd gesteund door de raad, omdat dit goed zou zijn voor Hardenberg. Dit zou een overweging kunnen zijn om het op zo’n moment wel te doen. Of te wel, en dat hebben wij aangegeven bij de verkenner. Het hangt altijd af van de factoren die er op dat moment spelen.

En voorzitter, nu we hier toch staan, brengen we twee zaken uit het verslag onder de aandacht, omdat wij daar moeite mee hebben. Ten eerste staat er dat zowel DOEN’22 als de VVD van mening zijn dat wij een tussentijds vertrek openlaten. Dit verbaast ons, want wij hebben hierover met hen niet gesproken, en die voorstelling van zaken is onjuist. Ten tweede is dit onderwerp, afgaand op de gespreksverslagen die de raad van de verkenner heeft ontvangen, met de andere kandidaten überhaupt niet besproken en is hen niet om een toezegging van vier jaar gevraagd. Wij interpreteren het daarom als een gelegenheidsargument om de partij met de enige stabiele en lokaal gewortelde kandidaat-wethouder van de laatste acht jaar niet mee te nemen in coalitie-onderhandelingen.

De berichtgeving en het inkleuren van commitment raken ons in onze waarde en voelen onrechtvaardig.

Inhoudelijke reactie advies

Inhoudelijk willen wij niet te diep op het verslag ingaan en zullen het advies steunen, aangezien wij daarin een “nieuwe bestuursstijl” menen te lezen waar wij ons niet in thuisvoelen. Zoals het advies om te kiezen voor een zogenaamde “centrumrechtse coalitie”; dat is een politiek geladen term die gericht is op onderscheid, waarbij de ChristenUnie het juist belangrijk vindt dat coalities oog hebben voor inhoud, opgaven en verbinding, ongeacht links of rechts. Bovendien is het inhoudelijk bijna niet te duiden op lokaal niveau, zeker niet in Hardenberg.

Hiermee wordt Haagse vocabulaire geïntroduceerd als basis voor samenwerking en wij denken dat dit niet past bij hoe de Hardenbergse samenleving en haar bestuur tot dusver gegroeid zijn door en gebloeid hebben op onderlinge samenwerking. Het gaat wat ons betreft niet over links, rechts of centrumrechts, maar over de Hardenbergse gemeenschap waarin iedereen zich betrokken voelt. Wij zijn als gemeente groot geworden door verbondenheid en blijven de verbinding zoeken. Dat is waar de ChristenUnie voor (op)staat.

Persoonlijke noot en historische context

Voorzitter, ik sluit af. De ChristenUnie of een van haar voorgangers, het GPV, nam zestig jaar geleden voor het eerst en daarna onafgebroken deel aan een college in deze of de voormalige gemeente Hardenberg. In die zestig jaar heeft onze huidige wethouder maar drie voorgangers gehad. Over stabiliteit gesproken… 😉

Zestig jaar geleden begon Wolter Berenst als wethouder. Hij was een verzetsman, die tegelijk met mijn opa in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers werd opgepakt. Mijn opa en anderen uit hun verzetsgroep Bergentheim e.o., twaalf dappere mannen, zijn helaas gefusilleerd. Gelukkig mocht Berenst het overleven en bleef hij zich inzetten voor de gemeenschap, onder andere als wethouder. Het voelt bijzonder en zelfs een beetje melancholisch dat ik als kleinzoon van een verzetsmakker van Berenst deze onafgebroken periode namens mijn partij en de fractie van de ChristenUnie lijk te moeten afsluiten.

Toch doet de ChristenUnie dit in vertrouwen. Het duidingsdebat tijdens de stille week hebben wij afgesloten met een verwijzing naar de betekenis van Pasen en dat we met mildheid naar elkaar mogen blijven kijken. Soms is dat hard werken en kan het moeilijk zijn om de juiste toon te vinden. Maar juist als het moeilijk wordt zullen wij onze blik op het kruis richten. Wij zullen blijven opstaan voor het goede, niet in rancune of in termen van links of rechts. Niet in harde of populaire taal, maar op inhoud, groei en bloei van onze gemeente, en op zoek naar recht en rechtvaardigheid. Wij verlaten met opgeheven hoofd voor nu het college en zijn dankbaar dat wij op die manier zo lang de gemeenschap mochten dienen. Dat zullen wij blijven doen vanuit de gemeenteraad en oppositie als dat moet. Ons rest nu niets anders dan de  betrokkenen in het vervolgproces wijsheid en zegen toe te wensen.

Alwin te Rietstap – fractievoorzitter ChristenUnie Hardenberg