door

VERLAAT DE GEVANGENIS ZONDER BETALEN – over de uitwerking van de doop

Ik moet iets opbiechten. Ik schaam me er wel een beetje voor, want het is eigenlijk niet zo mooi. ‘t Is alweer zo’n 30 jaar geleden. Toen eh … toen ik 18 jaar was. Ja, toen heb ik een tijdje gezeten. Echt waar. In de gevangenis. Ik weet nog heel goed, dat m’n broer en zus allebei tegen me zeiden: ‘Het is je eigen schuld, Ernst, dat je in de gevangenis zit. Wij gaan je niet helpen. Je moet zelf maar weer zien, hoe je eruit komt.’ 

Daar zat ik dan. In de gevangenis. Weet je hoe ik daar terecht gekomen was? Nou, ik was in Groningen, want daar ben ik geboren. In de stad. Op de Grote Markt. En toen kwam ik die politie politie-agent tegen. Die stuurde me direkt naar de gevangenis. Ja, ik moest er meteen naar toe. Want ik had 7 gegooid. Met Monopoly. Vanaf de Grote Markt kom je dan  meteen op ‘Ga direkt naar de gevangenis’. Toen moest ik betalen – 5000 gulden. Anders mocht ik er Monopoly ga direktniet uit. M’n broer en zus Monopoly slechts op bezoekde wilden niet voor me betalen. En ik had geen geld meer. Maar gelukkig had ik nog wel die kaart, je weet wel: ‘Verlaat de gevangenis zonder te betalen.’ Die heb ik meteen ingeleverd. Dus mocht ik de volgende beurt gewoon weer meedoen.

In zijn eerste brief vertelt Petrus iets over de doop. Hij zegt in hoofdstuk 3 vers 21:

Door het water van de doop word je nu gered, want  de doop is een vraag aan God om een zuiver geweten. Hierom kun je vragen dankzij de opstanding van Jezus Christus.

Doop Inée Oosterhof

Petrus vergelijkt hier de doop met het Monoplykaartje ‘Verlaat de gevangenis zonder te betalen.’  Want elke keer als ik zonde doe, ben ik in overtreding. Dan ga ik in tegen de regels van God. Dan stapel ik schuld op bij God. Dan heb ik Hem verdriet gedaan. En daar is de HERE boos over, over al die fouten die ik en iedereen maakt. Over al die zonde. Dus verdient iedereen straf. Straf van God. En die straf, dat is uiteindelijk dat ik dood ga. En naar de hel ga. Dat is, zegt Petrus, de gevangenis waar je terecht komt doordat je aldoor zoveel zonde doet.

Doop Mats de Jong

Als ik daar  goed over nadenk, kan ik daar bang van worden. Want eh … als God echt zo’n strenge straf geeft aan mensen die zondigen, dan zou ik ook wel eens in die gevangenis kunnen komen. Inderdaad. Maar denk dan eens aan het Monopoykaartje ‘Verlaat de gevangenis zonder te betalen’. Zo’n kaartje is er ook bij de HERE God! Jazeker, echt waar! Dat kaartje is mijn doop! Toen ik door mijn gelovige ouders gedoopt werd, zei God tegen mij: ‘Klein kind van mij, Ik haal jou uit de gevangenis van de zonde. Je hoort vanaf nu bij Mij. En je mag voor Mij gaan leven.’ Dat heeft de HERE God bij de doop tegen mij gezegd. En die doop blijf mijn leven lang geldig. Bij Monopoly moet je die Kans- of Algemeen Fonds-kaart weer onderaan de stapel leggen. Maar bij de doop is dat niet zo. Nee, ik mag je doop elke keer weer gebruiken. Elke keer weer, als ik zonde gedaan hebt. Als ik besef: ‘Nu zal God wel boos op me zijn. Nu kom ik vast niet in de hemel, maar als ik zo doorga, kom ik in de hel’ – dan denk ik aan mijn doop. Want toen heeft Jezus, mijn Heer, mij al toegezegd: ‘Ik was al jouw zonden weg. Je bent weer schoon voor God. Ik zorg in eigen Persoon voor, dat God in de hemel al jouw zonden vergeeft. Hier heb je het bewijs: je doop.’

Ja, bij mijn doop heeft Jezus dat echt tegen míj gezegd. En elke keer als ik gelovig denkt aan mijn doop, vergeeft God mijn zonden weer en mag ik bij Hem opnieuw beginnen. Elke keer weer mag ik mijn Vader in de hemel het kaartje van mijn doop laten zien. Dan mag ik de gevangenis meteen weer verlaten, zonder te betalen. Want Jezus mijn Heer heeft al voor mij betaald. Dat is de betekenis van de doop, zegt Petrus. Een gekregen, levenslang geldig. Ik mag altijd een beroep doen op Gods genade. Dankzij Jezus Christus, die voor mij stierf en in mij is opgestaan.

Verlaat de gevangenis - voorkantVerlaat de gevangenis - jpeg achterkant

 

 

 

 

 

Dit verhaal heb ik als kindmoment gehouden bij een preek over 1 Petrus 3:21. Deze preek verschijnt binnenkort op de pagina ‘Preken’ onder ‘NT’.

 

 

 

door

Bijbel in Gewone Taal uniek door zijn ongekende direktheid

De Bijbel staat weer eens op nummer 1 in de Top 10 van best verkochte boeken. En dat komt door de uitgave van de Bijbel in Gewone Taal. Die werd op 1 oktober gepresenteerd. Onze koning, Willem-Alexander, nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Masterclass ‘Bijbel in Gewone Taal’

Speciaal voor predikanten en voorgangers houdt het Nederlands Bijbelgenootschap de komende maanden door heel het land zes thematische lezingen over De kracht van gewone taal . Ze noemen het een “masterclass”, waarin Matthijs de Jong (bijbelwetenschapper en vertaler in dienst van het NBG) uitlegt welke keuzes er allemaal gemaakt zijn om de Bijbel in Gewone Taal te vertalen. De eerste van deze zes “masterclass”-sessies vond afgelopen maandag, 20 oktober, in Groningen plaats. Ik heb die informatiedag  (van 10:30 – 15:00) als heel erg stimulerend gevonden. De bedoeling van de Bijbel in Gewone Taal (BGT) is heel goed uitgelegd en er was veel ruimte voor vragen over het gebruik van de BGT.

De drie B’s  van …

Wat is nu het geheim van de BGT? Dit: de vertalers hebben geprobeerd om zo goed mogelijk drie uitgangspunten optimaal te gebruiken. Dat zijn de drie B’s van Begrijpelijkheid, Betrouwbaarheid en Beleving.

Begrijpelijkheid

De BGT heeft als kenmerk, dat het bekende woorden gebruikt en korte zinnen. Bovendien zet de BGT die in een logische volgorde voor de lezer. En de BGT heeft in elk bijbelboek tussenkopjes geplaatst die aangeven waar het over gaat (zoals in de oude vertaling ook veel gebeurde, terwijl de nieuwe vertaling juist weinig tussenkopjes heeft). Ook heeft de BGT ervoor gekozen om voor massieve begrippen als ‘verbond’ of ‘gerechtigheid’ of ‘koninkrijk der hemelen’ andere, meer gewone woorden te NBG Bijbel in Gewone Taalgebruiken.  Zo wordt ingewikkeld jargon vermeden. Vergelijk maar eens de volgende twee passages met elkaar!

Eerst een vers uit Matteüs 14. Het gaat over de storm op het meer. In de NBV staat dit vers onder het kopje Overvloed aan brood, gebrek aan geloof (Mat. 14:13-36). In de BGT staat dit vers onder het kopje Jezus loopt over het water (Mat. 14:22-33).

24 De boot was intussen al vele stadiën van de vaste wal verwijderd en werd, als gevolg van de tegenwind, door de golven geteisterd. NBV 2004

24 De leerlingen waren al een heel stuk het meer op gevaren. Ze hadden tegenwind. De golven sloegen hard tegen de boot. BGT 2014

Het tweede voorbeeld komt uit 2 Korintiërs 8. Daarin gaat het over de christenen in Macedonië, die het financieel niet breed hebben. Hen haalt Paulus als voorbeeld aan voor de rijke gemeente in Korinte als het gaat om hun royale bijdrage aan de kollekte voor de arme, vervolgde christelijke gemeente in Jeruzalem.

3 Ik verzeker u dat ze naar vermogen hebben gegeven, ja, zelfs boven hun vermogen. 4 Uit eigen beweging hebben ze ons dringend verzocht mee te mogen doen aan de collecte, waarmee de heiligen in Jeruzalem zullen worden ondersteund. NBV 2004

3-4 Ze vroegen aan mij: ‘Mogen wij meedoen met de actie om de christenen in Jeruzalem te helpen?’ Dat wilden ze heel graag. Ze gaven alles wat ze konden missen. Ik kan wel zeggen: meer dan ze konden missen! En dat deden ze uit zichzelf. BGT 2014

Betrouwbaarheid

Tegelijk is de BGT echt vanuit de grondtekst vertaald. Er is dus goed gekeken naar wat er in het Hebreeuws (OT) en Grieks (NT) staat. Maar men heeft ervoor gekozen om sommige dingen uitvoeriger weer  te geven en om bijbelse beelden weer te geven op een manier die vandaag goed begrepen wordt. Dan klinkt het soms iets anders, maar de inhoud is bewaard gebleven.

Een mooi voorbeeld is te vinden in het verhaal van Naäman. Waarom nam Naäman twee zakken grond uit Israel mee terug naar Syrië, zoals in 2 Koningen 5 staat. Dat wordt in de BGT iets meer uitgelegd. In de NBV staat dit vers onder het kopje De genezing van Naäman (2 Kon. 5:1-27). In de BGT staat het onder het kopje Naäman wil voortaan de Heer dienen (2 Kon. 5:17-20).

17 Toen zei Naäman: ‘Als u werkelijk niets van uw dienaar wilt aannemen, wees dan zo goed mij twee muildierlasten aarde mee te geven. Ik verzeker u dat ik nooit meer offers zal brengen aan andere goden dan de HEER. NBV 2004

17 Toen zei Naäman: ‘Ik zie dat u echt niets wilt hebben. Maar als u het goedvindt, wil ik graag wat aarde meenemen uit dit land, zo veel als twee ezels kunnen dragen. Op die aarde wil ik een altaar bouwen om offers te brengen aan de Heer. Ik zal nooit meer offeren aan andere goden. BGT 2014

En als het om bijbelse beeldspraak gaat, die net iets anders wordt weergeven, is Psalm 36 een goed voorbeeld.

2 De zonde spreekt tot de goddeloze, diep in zijn hart  – angst voor God kent hij niet. 10 Want bij u is de bron van het leven, door úw licht zien wij licht. NBV 2004

2 Slechte mensen horen de stem van het kwaad diep in hun hart. Ze hebben geen angst voor God. 10 Van u komt het leven, van u komt het licht. BGT 2014

Beleving

Wat de BGT ook uniek maakt is, dat hij “een  ongekende direktheid” heeft. Daar is het vertaalteam misschien nog wel het meest trots op, als ik Matthijs de Jong mag geloven. En dat terwijl het wel een hele bijbelgetrouwe vertaling is. Een knap voorbeeld staat in Job 6:8-13. Vergelijk de beide vertalingen maar eens met elkaar!

8 Laat toch gebeuren waar ik om vraag, laat God mijn hoop verwerkelijken. 9 Wilde hij mij maar verpletteren, zijn hand terugtrekken, mijn levensdraad afsnijden. 10 Dat zou een troost voor mij zijn, ik zou opspringen, ondanks de pijn die hij mij niet bespaart, ik heb de woorden van de Heilige nooit verloochend. 11 Ik heb geen kracht meer om te wachten. Met welk doel zou ik alles verdragen? 12 Is mijn kracht de kracht van stenen? Is mijn lichaam hard als brons? 13 Vind ik nog ergens hulp? Zal ik ooit weer aanzien krijgen? NBV 2004

8 Laat toch gebeuren wat ik vraag, laat God toch doen wat ik wil! 9 Laat hij me vernietigen, laat hij een eind aan mijn leven maken! 10 Dat zou me troosten. Dan zou ik blij zijn, ondanks alle pijn. Ik ben hem toch altijd trouw geweest? Ik heb toch steeds gedaan wat hij van me vroeg? 11 Ik kan niet langer wachten op de dood, ik heb geen geduld meer. 12 Ik voel me zwak en moe. 13 Niets kan me nog helpen, het komt nooit meer goed met mij.  BGT 2014

Wat kunnen we met de BGT in de kerk?

Tijdens de masterclass zei Matthijs de Jong ook, dat de BGT een ander doel heeft dan de NBV die in 2004 is verschenen. De NBV is echt bedoeld voor gebruik in de kerkdiensten. Het heeft een toegankelijk karakter, maar je moet er wel moeite voor doen. Vergelijk het met een autoblad of een computerblad die niet voor de professionals, maar voor de geïnteresseerde lezer is bestemd. Daarin staat alles over auto’s of computers eenvoudig uitgelegd. Maar er blijven toch veel vaktermen in staan. Zo is dat ook met de NBV van 2004. Die is echt, vind ikzelf, stukken makkelijker te lezen dan de oude vertaling van 1951. Maar als je nu de NBV 2004 met de BGT 2014 vergelijkt, dan zie je dat het allemaal nog korter, krachtiger en direkter kan. En dat is voor sommige (ja,  misschien wel voor heel veel) mensen winst. Ook in de kerk. Eén vrijgemaakte collega zei, dat hij de BGT meteen ging gebruiken in dovendiensten. Een ander gebruikt de BGT al op catechisatie. En zelf denk ik, dat de BGT ook heel geschikt is voor aangepaste diensten voor verstandelijk gehandicapten, voor jeugddiensten en voor gewone kerkdiensten waar veel gasten aanwezig zijn die weinig kennis van het christelijk geloof hebben – bv. sommige doopdiensten, trouwdiensten of Jongeren hoofdenbegrafenisdiensten. En ik denk zeker dat in het jeugdwerk de BGT hele goede diensten kan bewijzen! Wat dat betreft zou ik het Nederlands Bijbelgenootschap adviseren, zo snel mogelijk een jongereneditie uit te brengen. En ook een dundruk-editie, want nu zijn er alleen nog maar twee vuistdikke edities verschenen, voor privégebruik en als huisbijbel.

Kijk ook eens op de site van de BGT

Tenslotte: het NBG heeft een prachtige site gelanceerd met heel veel informatie over de BGT. Daar moet je beslist eens gaan kijken! Surf dus snel naar www.debijbelingewonetaal.nl.

Ernst Leeftink

door

BGT: Bijbel in Gewone Taal (vanaf 1 oktober) & Bijbel Gewoon Toegankelijk (maar niet meer vanaf 15 oktober)

Het Nederlands Bijbelgenootschap (NBG) kwam deze maand twee keer in het nieuws. Allereerst heel positief: op 1 oktober werd de Bijbel in Gewone Taal (BGT) officieel gepresenteerd. Aanstaande maandag, 20 oktober, ga ik in Groningen naar een zogenaamde Masterclass van het NBG over ‘de kracht van gewone taal ‘. Maar meteen daarna kwam het NBG negatief in het nieuws. Het NBG heeft vandaag namelijk de Nieuwe Bijbelvertaling van 2004 (de NBV) van de populaire, gratis te downloaden Bijbel App gehaald. Een onbegrijpelijke aktie, vind ik, die me nogal strijdig lijkt met het streven van het NBG om de Bijbel Gewoon Toegankelijk (BGT) te houden voor de mensen.

NBG Bijbel in Gewone Taal scheurkalenderIk schrijf deze blog hierover, omdat ik de volgend mail kreeg van een goede kennis. “Hallo Ernst, wist jij dat de Nieuwe Bijbelvertaling niet meer vrijgegeven is door het bijbelgenootschap om op de Bijbel app te mogen worden gebruikt! Om in te loggen bij het Nederlands Bijbel genootschap moet je lid worden à € 25 per jaar. Bij het vrije gebruik van de Bijbel app lag de drempel om de bijbel te lezen heel erg laag. Nu er voor betaald moet worden zullen velen dat niet meer doen. Het lezen van een bijbel word dus commercieel. Naast het lezen van een gewone bijbel maakte ik ook veel gebruik van de bijbel app. Ik vind dit zelf erg vervelend, dus wat moet de impact voor een niet-gelovige dan wel zijn die nieuws gierig is naar wat de bijbel leert.“

Ik heb het even nagekeken op de site van het NBG – www.bijbelgenootschap.nl. Daar is gisteren het artikel “Interactieve bijbelsite debijbel.nl gaat online” op geplaatst (klik hier). Daarin wordt uitgelegd dat  www.biblijanet.nl vervangen wordt door een nieuwe site met heel veel mogelijkheden. Die nieuwe site www.debijbel.nl is in z’n geheel beschikbaar voor donateurs van het NBG. Wie geen lid is, kan straks alleen de Statenvertaling, de NBG-vertaling van 1951 (binnen de GKV de ‘oude’ vertaling) en de NBV van 2004 bekijken. Omdat de NBV nu via de eigen website gratis ter beschikking komt, haalt het NBG deze vertaling nu van de gratis te downloaden Bijbel App af. Maar de motivatie is een hele vreemde! Allereerst wordt in het NBG-artiel omfloerst gezegd: “YouVersion heeft bekend gemaakt dat de Nieuwe Bijbelvertaling niet langer onderdeel is van de YouVersion app.” Kom op, denk ik dan, wees een kerel en zeg ronduit: “Wij hebben als Nederlands Bijbelgenootschap besloten om niet langer toe te staan datBijbel App de NBV gratis via de Bijbel App te lezen is.” Terwijl YouVersion het nieuws dus bekend gemaakt heeft, zegt het NBG, dat men zelf NBV van de Bijbel App verwijderd heeft, omdat “op de lange termijn een gratis app geen zekerheid biedt voor de ontwikkeling van nieuwe betrouwbare en betaalbare vertalingen.” Maar nog geen twee zinnen verder zegt het NBG:  “Twee jaar geleden was het voor ons een logische stap om de NBV beschikbaar te stellen via YouVersion.” En meteen daarna komt de aap uit de mouw: “Nu hebben we met debijbel.nl zelf de mogelijkheid om de NBV online beschikbaar te maken en bijbellezers te betrekken bij het werk van het Nederlands Bijbelgenootschap. Het maken van een betrouwbare vertaling vraagt tijd, deskundigheid en dus geld.” Hier komt de aap uit de mouw: het NBG wil meer donateurs. Daarom blijft de nieuwe website www.debijbel.nl niet gratis, zoals haar voorgangster www.biblijanet.nl. Dat kan ik begrijpen. Maar om deze reden wordt ook een logische stap die het NBG zelf twee jaar geleden bewust gezet heeft om de Bijbel Gewoon Toegankelijk te maken voor iedereen, zomaar ongedaan gemaakt. Dat vind ik echt een slecht beleid. De argumentatie dat de NBV voor iedereen beschikbaar blijft op de nieuwe website is een drogreden. Want een website gebruik je voor andere doeleinden dan een app op je mobiel, en bovendien is er niets veranderd: op de oude site was de NBV ook al gratis te raadplegen.

Erger nog vind ik, dat dit besluit  volgens mij op gespannen voet met één van de vier kerndoelen van het NBG (klik hier), namelijk nr. 2: De Bijbel beschikbaar stellen. En dit besluit werkt ook niet echt mee aan het bevorderen van kerndoelen 3 en 4: Begrip van de Bijbel bevorderen en De relevantie van de Bijbel laten ervaren. Als je bedenkt dat kerndoel 1 is: De Bijbel vertalen, heeft het NBG zichzelf op een 1 – 3 achterstand gezet. De Bijbel in Gewone Taal zette de score op 1 – 0. Maar door haar andere aktie is de Bijbel niet meer Gewoon Toegankelijk via een zeer relevante app (ook in de ogen van het NBG zelf). Dat levert drie dikke minpunten op, 1 – 3 dus. NBV 200 jaarHopelijk komt het jarige NBG terug snel op zijn besluit. En voor de rest laat ik de commentaren hierop, zoals de blog “De Bijbel achter een betaalmuur” van Wouter van der Toorn op www.creatov.nl en de reactie “Ook het evangelie kan niet altijd gratis zijn” van Marco van de Wetering in het Nederlands Dagblad van 15 oktober, voor wat ze zijn. Die zijn allebei wat kort door de bocht. Ik vind het vooral commercieel jojo-beleid van het NBG om zonder dat er iets wezenlijk veranderd is, de NBV van de veel gebruikte Bijbel App af te halen.

door

Waarom extra aandacht voor het Joodse volk? – n.a.v. de Israëlzondag en het appèl van Yachad

Yachad oudste broer‘Appèl op GKV – Joodse volk nu niet vergeten’ stond er op 2 oktober 2014 op de website www.gkv.nl. De kerkenraad van de GKV van Ommen-West en het bestuur Yachad, de organisatie ter bevordering van de evangelieverkondiging onder het Joodse volk die de GKV van Ommen-West in het leven heeft geroepen (www.yachad.nl),  vinden dat er binnen de vrijgemaakte kerken te vaak sprake is “van lauwheid in de houding tegenover het Joodse volk” en van “een gebrek aan bewustzijn van de diepe verbondenheid tussen kerk en Israël, zoals de Bijbel daarover spreekt.” Ook roept Yachad op om op de Israel-zondag (5 oktober a.s.) in de kerkdienst aandacht te besteden aan het joodse volk, onze oudste broer. Want hij is gevonden. Dus “… zullen we voor hem bidden?” – vraagt Yachad. Want “Evangelieverkondiging aan het Joodse Volk is immers een OPDRACHT  voor héél de kerk!  (Romeinen 11 : 28 – 32)” – roept de website in vet, cursief en met hoofdletters uit. Ik voel me er wat ongemakkelijk onder. Niet alleen omdat ik gevraagd ben om elders aandacht aan de Israel-zondag te besteden en ik geen aparte preek hierover heb liggen. Nee, ik heb gewoon so-wie-so niet zoveel met het huidige Joodse volk, geloofsmatig gezien dan. Ik zal proberen uit te leggen waarom.

  1. In Psalm 87 is er sprake van, dat alle volken zich thuis gaan voelen in Sion. Niet in Jeruzalem als hoofdstad van het Joodse volk. Maar in Sion, de plaats waar de tempel staat. Sinds Pinksteren wordt duidelijk, dat de tempel van God daar is, waar mensen in de naam van Jezus bij elkaar komen en God aanbidden in Geest en in waarheid. Dat is de grote ommekeer in de heilsgeschiedenis, waar Petrus en alle apostelen enorm aan moesten wennen.
  2. Ik lees in Romeinen, dat je jezelf alleen een kind van onze vader Abraham mag noemen, wanneer je hem volgt in zijn geloof, ongeacht je afkomst. Sinds Pinksteren komen uit alle volken mensen tot geloof in Jezus Christus, de door God beloofde Messias naar wie Abraham uitkeek, en zo is Abraham ‘de vader van ons allen’, zegt Paulus.
  3. Gods volk wordt in Romeinen 11 vergeleken met een edele olijfboom die aan God gewijd is. Die olijfboom is het oude volk Israel. Maar die olijfboom wordt, net als de wijnstok, door God Zelf bijgehouden en gesnoeid. Vanaf Pinksteren worden er talloze takken van wilde olijfbomen op de stam geënt en worden er talloze natuurlijke takken van de olijfboom afgebroken. De reden is duidelijk: de edele olijfboom is, net als de wijnstok, geworteld in Christus. Wie in Hem gelooft, maakt deel uit van de edele olijfboom. Daarbij is er geen onderscheid tussen Joden en andere volken, zegt Paulus, want ze hebben allen dezelfde Heer. Als je niet geloven wilt in die Heer, terwijl je oorspronkelijk bij Gods volk hoorde, word je als tak afgebroken. En als je niet geloven wilt in die Heer word je, als je nog niet tot Gods volk behoorde, zeker niet op de stam geënt.
  4. Er zijn, zegt Paulus in Romeinen 9-11, enorm veel Israelieten die Jezus niet aanvaarden als Messias en Heer. Daarom zijn ze allemaal door God afgebroken en afgekapt van de edele olijfboom. Pas als ze weer tot geloof komen, worden ze opnieuw op de edele olijfboom geënt – Deo Volente.
  5. En in de rest van het Nieuwe Testament lees ik, dat er geen onderscheid is. Geen onderscheid binnen de ene gemeente die nu Gods volk op aarde is. En geen onderscheid in de opdracht van apostelen en christenen om het goede nieuws van Jezus Christus overal te brengen, te beginnen in Jeruzalem en dan verder tot aan de uiteinden van de aarde.
  6. Tenslotte zie ik dat God in zijn ondoorgrondelijke wijsheid al die afgekapte nog steeds bij elkaar gehouden heeft. Want het Joodse volk bestaat nog steeds. Na de opstanden tegen de Romeinen rond de eerste eeuwwisseling in diaspora en sinds 1948 in Israel als zelfstandige natie. Maar de staat Israel en het jodendom erkennen nog steeds Jezus Christus niet als Verlosser en Heer.

Dus voel ik me wat ongemakkelijk onder de oproep om vooral toch niet het volk Israel te vergeten, omdat “Israel ons in het Koninkrijk van God is voorgegaan” (citaat uit het Appèl)  en in het Nieuwe Testament nog “een heilshistorische voorrangspositie” heeft, zodat tot op de dag van vandaag “het Joodse volk heilshistorisch gezien prioriteit heeft onder de volken.” (beide keren een citaat van de Yachad-site). Volgens mij ligt het net ietsje anders. Ook dat zal ik proberen uit te leggen.

  1. Israel was tot Pinksteren als natie Gods volk, maar sinds Pinksteren is de christelijke gemeente, bestaande uit Joden en heidenen samen, Gods volk.
  2. Alleen het Israel tot Pinksteren is ons voorgegaan en had een voorrangspositie. Niet het Joodse volk van vandaag. Als het al onze oudste broer is, spreek dan ook met de gelijkenis van Jezus uit, dat die oudste broer in overgrote meerderheid nog steeds buiten staat, en dus nog niet gevonden is, zoals het plaatje op de Yachad-site ten onrechte suggereert. Hetzelfde geldt voor onze neven en nichten van de Islam. Die staan misschien wel dichter bij ons dan de meeste Joden, omdat zij als moslim Jezus niet volledig afwijzen, maar eren als één van de profeten. Maar zolang beiden Jezus niet als Verlosser en Heer erkennen, staan Jood en moslim nog steeds buiten en maken geen deel (meer) uit van Gods volk op aarde.
  3. En of er dan in de toekomst veel Joden alsnog tot geloof in Jezus Messias zullen komen? God weet het! Vandaag zien we dat vooral veel zonen en dochters van Ismael Jezus leren kennen zoals Hij werkelijk is. En wereldwijd zien we, dat God in een wereld die Hem eens massaal ongehoorzaam was, overal mensen tot geloof in Jezus Christus brengt. Daarin is Gods rijkdom, wijsheid en kennis onuitputtelijk. En zijn zijn oordelen en wegen even ondoorgrondelijk en onbegrijpelijk.

Zo denk ik erover. Ik heb niet zoveel met de gedachte, dat we als gelovige persoonlijk en als vrijgemaakte kerken samen ons vooral moeten richten op het Joodse volk. Ik richt me liever op de mensen in Nederland die God zijn kwijtgeraakt en Jezus niet meer kennen. En ik voel met vooral verbonden  met mijn medebroeders en –zusters in Duitsland en Oostenrijk (zie mijn weblogartikel ‘Ook in Oostenrijk klinkt het Evangelie!’ – klik hier). Anderen hebben de christenen in China of India of Papoea of waar dan ook in hun hart gesloten. Of willen niets anders dan aan gevangenen of prostituees of welke doelgroep dan ook het goede nieuws van Jezus brengen. En  gelukkig voelen weer anderen  in onze kerken een diepe verbondenheid met het Joodse volk en bidden ze hartstochtelijk tot God of Hij zoveel mogelijk afhouwen takken wil terugzetten op de edele olijfboom. Maar er zijn ook mede-christenen die zich bekommeren om de christenen in het Midden-Oosten. Ze zitten aan alle kanten klem. In Israel en de Palestijnse gebieden zijn zij vaak de oorspronkelijke bewoners, van wie de (toen Joodse of Samaritaanse) generatie na Pinksteren Jezus als Heer aanvaardde. Met al die verlangens is niets mis. Zo vullen we elkaar aan. Dat is ook Gods bedoeling, denk ik. Als je maar hart voor mensen hebt. Want het gaat God ook om mensen.  Zonder onderscheid. Dus ga ik op de Israel-zondag preken over Psalm 87. En zal ik zeggen, dat het daar niet om Jeruzalem en Israel als zodanig gaat. En al helemaal niet om het Joodse volk vandaag. Maar dat Psalm 87 een profetie is. Er komt een tijd, dat Gods volk multi-cultureel zal worden. Omdat de HERE Zelf uit alle volken er mensen bij haalt. Dat gebeurt met Pinksteren. Dan gaan de deuren open. Dan wordt de blikrichting omgekeerd. Dan gaat Jezus met zijn Geest wereldwijd. Vanaf dan is christelijke gemeente Gods volk. Daar kan en mag iedereen zich thuis voelen, omdat God en Jezus daar wonen. Ik zal bidden of God wil bewerken dat nog veel mensen die nu zonder Hem leven, door zijn Geest zullen worden aangeraakt en zich zullen laten vinden. Joodse mensen – die dan heilshistorisch weer thuis bij hun God komen. En kerkverlaters – die dan verbondsmatig weer thuis bij hun God komen. En echte heidenen – die voor het eerst een thuis bij hun God vinden.

door

Gebed voor vervolgde christenen en andere religieuze minderheden in Syrië en Irak

De interkerkelijke, oecumenische gebedsdienst voor de geloofsvervolgden in Irak en Syrië op vrijdag 26 september 2014 in de Bethelkerk te Assen werd bezocht door meer dan 150 mensen. De dienst was een initiatief van gezamenlijke voorgangers vanuit het Pastoresconvent Assen en werd geleid door broeder André Huizinga van de Evangelische Gemeente Assen, dominee Helene van Noord van de Protestantse Kerk te Assen, pastoor Koos Tolboom van de Rooms-Katholieke Parochie Assen en mijzelf, predikant van de Gereformeerde Kerk van Assen-Peelo met medewerking van twee Iraakse broeders die Psalm 56 in het Arabisch en het Onze Vader in het Aramees voordroegen. Alle aanwezigen staken na het gebed dat hieronder volgt een kaars aan voor in de kerk. De kollekte bij de uitgang voor de hulporganisatie ‘Kerk in Nood’ bracht ruim € 900 op.

Almachtige HEER,

U bent de Eeuwige, de God van Abraham, Izaäk en Jakob. U bent in Jezus Christus onze hemelse Vader. U maakte Uzelf aan Mozes bekend als JAHWE, een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die duizenden geslachten uw liefde bewijst, die schuld, misdaad en zonde vergeeft, maar niet alles ongestraft laat. En uw Zoon, Jezus Christus onze Heer, hield de mensen voor: Ik zeg jullie: heb je vijanden lief en bid voor wie jullie vervolgen, alleen dan zijn jullie werkelijk kinderen van je Vader in de hemel. Hij laat zijn zon immers opgaan over goede en slechte mensen en laat het regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen.  Daarom roept U ons in de Bijbel ook op: Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede.

Heer in de hemel, maar we voelen ons zo machteloos, nu we de macht van het kwaad zo concreet ervaren in alles wat we horen en zien en persoonlijk ervaren als we kijken naar de wandaden van extremisten vol haat en fanatisme in Syrië en Irak. We voelen ons zo machteloos. We kunnen zo weinig doen. En, eerlijk is eerlijk, we leven ook weer zo gemakkelijk aan het onnoemelijke leed dat over honderdduizenden mensen in die regio wordt uitgestort.  En soms vragen we ons vertwijfeld af: Waarom, HEER, bent u zo ver en verbergt U zich in tijden van nood?

Toch: U bent een God die gebeden wilt worden. Ook als we vol met vragen zitten. Ook als we machteloos moeten toezien hoe in de naam van God dood en verderf gezaaid wordt onder iedereen die niet dezelfde overtuiging heeft als de extremisten van ISIS en aanverwante organisaties die over heel de wereld aktief zijn.

Daarom bidden we tot U op een avond als deze. In de Vredesweek bidden we  om vrede. Maar eerst bidden we onze vragen van ons af.

Wat HEER, hoe lang nog zult u uw kinderen in Irak en Syrië vergeten? Hoe lang nog verbergt U voor hen uw gezicht? Hoe lang nog wordt hun ziel gekweld door zorgen en hun hart door verdriet overstelpt, dag aan dag? Hoe lang houdt hun vijand de overhand?

Zie naar hen, HERE, antwoord hen, mijn God! Verlicht hun ogen , dat ze niet in doodsslaap wegzinken. Laat hun vijand niet roepen: ‘Ik heb hen verslagen’, laat hun belagers niet juichen omdat ze bezwijken.

Help hen om  te vertrouwen op uw liefde. Laat hun hart weer juichen omdat U redding brengt. Geef dat ze weer kunnen zingen voor U, de HEER, omdat U hen geholpen hebt.

Zo bidden we U voor alle mensen die hun leven niet zeker zijn in de gebieden waar de strijders van ISIS de overhand hebben. We bidden voor christenen, Jezidi’s, moslims, Koerden en alle bevolkingsgroepen die op de vlucht geslagen zijn. We bidden voor al die mensen die met eigen ogen gezien en uit de eerste hand gehoord hebben, welke slachtpartijen er zijn aangericht onder iedereen die zich niet wilde bekeren tot de meeste radikale versie  van de islam. We bidden voor alle mensen die achterbleven, de ouderen, de vrouwen, de meisjes, de kinderen, die als werkslaaf of seksslavin behandeld en gemarteld worden. We bidden voor alle mensen hier in Nederland die langer of korter geleden hier naar toe gekomen zijn en al zo lang  24 uur per dag in spanning zitten over hun familie in Irak of Syrië. Zij zijn vaak de wanhoop nabij. HEER, ontferm U over hen. Ja, grijp in, HEER!

We bidden U ook voor de strijders van ISIS. In de naam van hun geloof prediken zij haat en gaan als beesten tekeer. In de greep van het ultieme kwaad zijn ze, totaal verblind en zonder enig mededogen. HEER, niemand kan hen stoppen. Het gif is al veel eerder in hun harten gezaaid. En toch bidden we ook voor hen. Geef, dat in elk geval sommigen gaan beseffen, hoeveel leed er door hen wordt aangericht. Hoeveel wraak er zich nu door hun optreden in de harten van wie ontkomen zijn, kan nestelen. HEER, alleen U kunt die vicieuze cirkel doorbreken. Alleen U kunt bewerken, dat mensen zich radikaal afkeren van een leven vol haat en geweld. HEER, ontferm U over hen. Ja, grijp in, HEER!

We bidden U ook voor iedereen die hulp verleent en voor de internationale gemeenschap. Dank U voor de hulp die al gegeven wordt. Maar het lijkt wel dweilen met de kraan open. De plaatselijke bevolking in Jordanië, Libanon, Turkije en Iraaks Koerdistan zit aan z’n grenzen. Hulpverleners weten niet waar ze beginnen en eindigen moeten. En wij … wij denken soms ook dat alles wat we doen maar een druppel op de gloeiende plaat is. Maak ons bewogen, HEER, en zegen elke zak met rijst, elke deken en elke kan met water die uitgedeeld wordt.  En geef wijsheid aan de internationale gemeenschap, HEER. Laat niet de angst regeren, noch het eigenbelang, maar een oprecht verlangen naar vrede.  Ontferm U over ons allen. Ja, grijp in, HEER!

Zo bidden we onze machteloosheid van ons af door te schuilen in dit huis van gebed. We houden daarbij Jezus Christus voor ogen, die zijn leven lang de weg van de vrede is gegaan, omdat Hij helemaal gevuld was met de liefde van God. Zelfs aan het kruis bad Hij nog voor de mensen die Hem die wrede marteldood lieten sterven. Hoor naar ons in zijn naam. AMEN

door

DE HETE NAZOMER VAN 2014 – over religieus geweld en gezamenlijk gebed

2014-09-26 Interkerkelijke gebedsdienst christenvervolging ISISEr komt geen einde aan het religieus geweld van ISIS en andere moslim-extremisten. In Assen hebben voorgangers uit alle kerkelijke richtingen de handen ineen geslagen. Eerder al lieten de Asser voorgangers half augustus een oproep tot gebed in alle kerken uitgeaan (klik hier). Nu nodigen zij alle inwoners van Assen uit om op vrijdagavond 26 september samen te bidden voor vervolgde christenen en andere religieuze minderheden die te lijden hebben onder het sektarische geweld van ISIS.  Deze interkerkelijke gebedsdienst vindt plaats in de Bethelkerk aan de Groningerstraat, begint om zeven (19:00) uur en duurt tot kwart voor acht. Op Radio 5 besteedt de EO op donderdagavond 25 september in haar programma  “EO door de week”  vanaf 20.00 uur aandacht aan deze Asser gebedsdienst.

In het septembernummer van het Magazine van de ChristenUnie schreef Tweede Kamerlid Gert-Jan Segers een column over “de  zomer van 2014”.  Met zijn instemming mag ik het overnemen en hier een plaats geven. Het heeft mij geholpen om als christen mijn standpunt te bepalen als het gaat om hulp bieden (daar is iedereen natuurlijk voor) en kwaad bestrijden (dan denken opeens veel mensen: ‘aarzel-aarzel-aarzel’).

De zomer van 2014

De zomer is de tijd van dunne kranten vol komkommers. Iets met schriftelijke vragen over het behoud van Lingo. Maar deze zomer ging zijn eigen, vaak gruwelijke gang. Er was die afschuwelijke raketaanval op de MH17, het gesol met lichamen en spullen ter plekke, de indrukwekkende thuiskomst van de kisten in Eindhoven, Dag van Nationale Rouw, de speciale kerkdienst in de Joriskerk in Amersfoort. Een ramp middenin een vergeten oorlogsgebied in een uithoek van Europa bracht de tijd van de Koude Oorlog opeens weer dichterbij. Er was ook die eindeloze raketregen van Hamas op Israël, waarna dat land probeerde de raketinstallaties in Gaza en tunnels naar Israël te vernietigen. Met vele doden tot gevolg. We zagen hier in Nederland bij demonstraties dat duivelse antisemitisme de kop weer opsteken. En er waren die hemeltergende taferelen in Irak waarbij ISIS-barbaren christenen en jezidi’s opjaagden, uithongerden, vermoordden. Dode kinderen, radeloze moeders, huilende mannen. Bij al deze ellende vragen niet-gelovigen ons vaak: “Waar is jullie God nu?” Het is vraag die we soms ook zelf stellen. Maar ik denk dat God ons een andere vraag stelt. Hij vraagt: “Waar ben jìj nu?”
Deze zomer heeft ons opnieuw geleerd dat we vijanden hebben. Mensen die een burgervliegtuig neerhalen, mensen die Joden haten omdat ze Joden zijn, mensen die weerloze burgers als vee opjagen en afmaken. Dat zijn onze vijanden. En in Romeinen 12 vraagt God ons het bijna onmogelijke. Om deze vijanden lief te hebben, af te zien van de wraak, voor ze te bidden, slachtoffers te helpen. Dus als God ons vraagt waar wìj zijn in de zomer van 2014, dan ligt als het goed is hier het eerste deel van het antwoord.
Het tweede deel van het antwoord is zo mogelijk nog moeilijker. Romeinen 13 draagt de overheid op het kwaad met overheidsmacht te bestrijden. Als christelijke politieke partij zouden we het liever houden bij vergeving en hulp, maar mogen we ons niet onttrekken aan deze veel zwaardere opdracht waarbij we de overheid vragen om het zwaard op te pakken. Want ook zo staat de overheid in dienst van God. Om antisemieten te bestraffen, degenen die de MH17 neerhaalden te berechten, om de slachters van ISIS met geweld te stoppen.
Bij het onbeschrijfelijke leed van de zomer van 2014 is het de vraag: waar ben jìj? Als leden van de kerk van Christus en als leden van een politieke unie van christenen kunnen we bij zowel Romeinen 12 als 13 te rade gaan. Laten we bidden dat we op verschillende momenten steeds weer het goede doen.ISIS christensymbool klein

Tot zover de column. In de marge van de column staat het christenteken dat ISIS uitdeelt aan wie zich moet bekeren of zal sterven. Gert-Jan schreef erbij: “Een teken van verbondenheid met Iraakse christenen”

 

door

Vrijgemaakt?

Vrij gemaakt boekDe bundel Vrij gemaakt? met 15 ervaringsverhalen van 30-ers die in de GKV zijn opgegroeid, werd zaterdag 13/09 op een minisymposium in Amsterdam gepresenteerd uit. Ik was daarbij en hoorde Joost Smit deze reaktie geven, die hij nu op zijn weblog gezet heeft en die ik dus zeer lezenswaardig vind. Twee dingen triggeren mij in de bundel. 1) De opmerking van Wolter Huttinga dat je jeugdindrukken (hoe beleefde je het geloof en de zondagen in de GKV als kind) nogal fundamenteel zijn voor hoe je later niet alleen over de GKV, maar ook over God en Jezus denkt. 2) Het gemak waarmee soms niet alleen afscheid genomen wordt van de GKV, maar ook van het christelijk geloof – alsof daar een rechtstreeks verband tussen ligt.  Er zou meer te zeggen zijn, maar de blog van Joost Smit zegt verder genoeg.

Joost Smit's avatarJoost Smit

Op zaterdag 13 september 2014 presenteerde Lammert Kamphuis (red.) de bundel ‘Vrijgemaakt?’ in de Keizersgrachtkerk in Amsterdam (http://www.kok.nl/boek/vrijgemaakt/). Op dat symposium heb ik de volgende reactie gegeven op deze bundel verhalen van (ex) vrijgemaakte dertigers:

Vrijgemaakt

Beste Lammert, met het verschijnen van je boek wil ik je feliciteren. Het is een bijzonder project . Een grote variatie aan gevederde vrienden in één volière. Waarbij ik het woord ‘kooi’ in dit gezelschap uiteraard zorgvuldig vermijd.

Toen je mij vroeg of ik wilde reageren op het boek, aarzelde ik even. Zou ik getuige worden van een requiem, een Dies Irae over vrijgemaakte fratsen of een litanie op oude mensen en dingen die voorbij gaan?

Ik moest vooraf denken aan ‘Kogel door de kerk’. Deze bundel verscheen in de jaren ’60 in de gereformeerde kerken (synodaal).  De auteurs hielden bekrompenheid, leer en dogma’s voor gezien en trokken de deur met een harde klap achter…

View original post 1.835 woorden meer

door

Welk GEZICHT laat jij als CHRISTEN op FACEBOOK zien?

Facebook - Do you like itFacebook: het is een niet meer te negeren medium in onze samenleving. Iedereen zit erop. Minsten 1,2 miljard mensen volgens de laatste gegevens. In Engeland schreef Tim Chester een klein boekje van nog geen 50 bladzijden met als titel: Will you be my Facebook  friend? met als ondertitel: social media and the gospel. Het boekje is ook in het Nederlands verschenen onder de titel Do you like it? – over Facebook en kost maar € 3,95.

Wat zijn, naast de voordelen, de gevaren van Facebook? Volgens Tim Chester minstens twee.

1) Ik zoek bevestiging bij mensen in plaats van bij Jezus. On Facebook I can recreate my world through my words to gain approval. 

2) Ik wil zelf een soort God zijn door buiten mijzelf te treden. On Facebook I can escape the limitations of my body.

Vriendschap FacebookVoor mij was het boekje aanleiding om een preek over Facebook  te schrijven. Deze ‘Facebook-preek’ heb ik gekoppeld aan het Eerste Gebod.  Want als God alleen op nummer 1 wil staan, mag ik mezelf als christen de vraag wel stellen: ‘Hoort Jezus ook bij mijn vrienden en volgers? Of zou het juist omgekeerd moeten zijn: ik volg Jezus?‘ De preek is te vinden op mijn weblog onder ‘Preken HC’ bij Zondag 34b (klik hier). In de liturgie verwijs ik ook naar deze twee mooie filmpjes over hoe Jezus in onze tijd Facebook en Twitter zou hebben kunnen gebruiken:

http://www.youtube.com/watch?v=S-hW680pCLso

http://www.youtube.com/watch?v=hKh3JhBwhv4

 

door

De 51 ‘verdwenen’ gezangen die niet in het nieuwe Gereformeerd Kerkboek staan

De emoties liepen in juni 2014 hoog op (ook bij mij) toen bekend werd dat een flink aantal geliefde kerkliederen niet terugkeert in het nieuwe Gereformeerd Kerkboek. Qua melodie of taalgebruik mankeerde er volgens Deputaten Liturgie en Kerkmuziek teveel aan om ze een volwaardige plek in de kerkdienst te geven. En de synode ging daar akkoord mee. Maar om hoeveel liederen gaat het, die door de synode gewogen en te licht bevonden zijn?

Op internet zijn de besluiten van de Generale Synode van Ede 2014 inmiddels gepubliceerd (klik hier).Onder ‘Liturgie en kerkmuziek’ kun je vinden welke gezangen wél meegaan naar het nieuwe Gereformeerd Kerkboek. Dat zijn er 81 van de 182. Er gaan dus 101 gezangen níet mee. Daarvan staan 49 inmiddels in het nieuwe Liedboek, al dan niet gewijzigd (met als vermakelijk gevolg dat wij als vrijgemaakten straks luidkeels zingen De ware kerk des Heren i.p.v. De kerk van alle tijden). Ook is 1 gezang als ‘dubbeling’ verwijderd. Dat betekent dat er 51 gezangen definitief verdwijnen. Voor zover mij bekend is nog nergens gepubliceerd om welke liederen het gaat. Daarom volgt hier het lijstje ‘verdwenen’ gezangen, met daarachter het jaar waarin ze vrijgegeven werden om in onze kerken te zingen. Voor mijzelf heb ik 15 gezangen die ik echt zal missen, in het rood aangegeven. Het doet mij nog steeds zeer, dat ze vanaf nu niet meer voluit ‘eredienstwaardig’ zijn, maar eerder onder de categorie “kreupelrijm en kermend orgelspel” vallen, om het met een uitdrukking van Prof. Dr. C. Trimp te zeggen.

  1. Gezang 5        Klein, klein kindje [2002]
  2. Gezang 13      Ik zing u van een herderszoon [2002]
  3. Gezang 15      Geloofd zijt Gij, God onze Heer [2005]
  4. Gezang 17      Wie is God behalve onze Heer [2002]
  5. Gezang 19      Zingt en speelt voor de Heer van ganser harte [2002]
  6. Gezang 25      Vol tranen zien wij hoe de tijd [2005]
  7. Gezang 29      Troost, troost mijn volk! Zo zegt uw God [2005]
  8. Gezang 34      Al zou de vijgenboom niet bloeien [2002]
  9. Gezang 38      Zoek eerst het koninkrijk van God (2002)
  10. Gezang 42      De Koning zond zijn knechten [2005]
  11. Gezang 50      Ere zij God [1933]
  12. Gezang 54      Door de poort van Naïn gaat [2002]
  13. Gezang 61      Nu legt Gij in de paaszaal [2005])
  14. Gezang 64      Vrede zij u, vrede zij u [2002]
  15. Gezang 65      Wij weten dat God alles keert [2005]
  16. Gezang 70      Gij dienaars van Hem, die alles regeert [2005]
  17. Gezang 71      De lof en de heerlijkheid [2002]
  18. Gezang 72      Jeruzalem is hemels [2002]
  19. Gezang 73      Ik zag de hemel nieuw en nieuw de aarde [2005]
  20. Gezang 76      En de Geest en de bruid zeggen: Kom! [2005]
  21. Gezang 82      Blaas de bazuin en sla de trom [2002]
  22. Gezang 83      Vrolijk zingen wij ons lied [2002]
  23. Gezang 84      Wees stil en kom wat dichterbij [2002]
  24. Gezang 85      Weet jij waarom Jezus hier op aarde kwam [2002]
  25. Gezang 87      Waar is een rustpunt in de nacht [2002]
  26. Gezang 88      Uw opgang naar Jeruzalem [2002]
  27. Gezang 90      Ontsluit, o Heer, voor U ons hart [1984]
  28. Gezang 94      In het vroege morgenlicht [1984]
  29. Gezang 95      Daar juicht een toon, daar klinkt een stem [2002]
  30. Gezang 97      In alle vroegte [2002]
  31. Gezang 100    De dag der kroning is gekomen [1933]
  32. Gezang 102    Ja, de Trooster is gekomen [1933]
  33. Gezang 105    In vuur en vlam zet ons de Geest [2005]
  34. Gezang 108    Halleluja, eeuwig dank en ere [1933]
  35. Gezang 112    O God die ons uit stof formeerde [2002]
  36. Gezang 115    Nooit kan ’t geloof teveel verwachten [1933]
  37. Gezang 117    Woord van de schepping, kom terug op aarde [2002]
  38. Gezang 120    Dat uw ogen dag en nacht [2005]
  39. Gezang 122    Kom uit de hemel tot ons neer [2005]
  40. Gezang 126    Kom, wenkt de Bruidegom [2002]
  41. Gezang 128    Als het lam wordt gegeten [2002]
  42. Gezang 129    Lof zij de Heer, Hij noemt bij name [2005]
  43. Gezang 130    Toen God de wereld gemaakt had [2002]
  44. Gezang 135    Stilte over alle landen [2002]
  45. Gezang 149    Zie ik sterren aan de hemel staan [2002]
  46. Gezang 150    Heer Jezus, duizend vragen [2005]
  47. Gezang 153    Zoals een arm, vertroostend om mij heen [2005]
  48. Gezang 162    ‘k Heb geloofd en daarom zing ik [2002]
  49. Gezang 167    Samen in de naam van Jezus [2002]
  50. Gezang 170    Vaste rots van mijn behoud [2002]
  51. Gezang 171    Wees stil voor het aangezicht van God [2005]

In 2011 sprak de Generale Synode van Harderwijk uit, dat bij de samenstelling van het nieuwe Gereformeerde Kerkboek er rekening gehouden moest worden met het feit dat veel van de gezangen uit het bestaande kerkboek breed gewaardeerd worden. En in hun eerste rapport (sept. 2013) aan de Generale Synode van Ede gaven Deputaten Liturgie en Kerkmuziek nog aan:  “Voor het onderdeel gezangen is het uitgangspunt dat die uit de laatste editie van het Gereformeerd Kerkboek (2006) een plaats krijgen in het nieuwe kerkboek, tenzij ze (eventueel in een andere berijming of vertaling) in het Liedboek 2013 zijn opgenomen.” In hun aanvullend rapport (dec. 2013) zeiden ze, dat er “een groot aantal gezangen” meegaat en dat slechts “enkele oude gereformeerde gezangen” zijn weggelaten. Uiteindelijk bleek in mei 2014 dat 1/3 van de huidige gezangen zonder nadere motivatie verdwenen is, waaronder een flink aantal geliefde liederen.

Gelukkig is er nog hoop. Want de Generale Synode van Harderwijk heeft besloten, dat het nieuwe Gereformeerd Kerkboek “op de GS van 2014 in eerste lezing en op de GS van 2017 definitief vastgesteld wordt.” De uitgave van het nieuwe Gereformeerde Kerkboek die deputaten mogen verzorgen, zal pas op de landelijke synode van 2017 definitief goedgekeurd worden. Dat biedt kansen voor kerkenraden om aan de volgende synode door te geven welke van de verdwenen oude en nieuwe klassiekers in hun ogen zeer geliefd zijn en breed gewaardeerd worden en dus alsnog hun legitieme plaats in het nieuwe Gereformeerde Kerkboek horen terug te krijgen.

[Aanvulling 2015: het nieuwe Gereformeerde Kerkboek komt in het voorjaar van 2016 uit. De Generale Synode van Ede besloot in 2014 om versneld tot vaststelling van de inhoud over te gaan. Dus heeft het geen zin om nog bezwaar te maken tegen het skippen van bijna 1/3 van de gezangen in het huidige Gereformeerde Kerkboek. Ik ben wel benieuwd hoeveel kerken over zullen gaan tot aanschaf van het nieuwe Gereformeerde Kerkboek, nu dat qua hoeveelheid liederen aan de magere kant is.]
Mijn eerdere blogs over dit onderwerp waren: Hoogliturgisch denken bederft mijn vreugde met Kerst en Pasen – 10 juni 2014 http://wp.me/p3wcfn-cU; En ook rond Pinksteren bederft hoogliturgische denken mijn vreugde – 12 juni 2014 http://wp.me/p3wcfn-d4. En verder ook nog, vooral over de Psalmen: Nieuwe Liedboek nu al met Psalmen en al overnemen? – 15 mei 2013 http://wp.me/p3wcfn-1q en Over krekeltjes, korenbloemen en zwart-witte koeien – 29 jan. 2014 http://wp.me/p3wcfn-8U

 

door

Over God gesproken – anders verdwijnt Hij

-een vakantie met Emiel Hakkenes, Kees de Ruijter en de Nijmeegse Vierdaagse-

Tijdens de bouw van een middeleeuwse kathedraal kwam de bisschop eens kijken. Hij vroeg aan drie verschillende werklieden: ‘Waar ben je mee bezig?’  ‘Ik verdien m’n brood’, zei de eerste. ‘Ik metsel een muur, steen voor steen’, zei de tweede. ‘Wij bouwen samen een Godshuis’, zei de derde. De bisschop glimlachte en zei: ‘Dat is het! Je bent niet alleen bezig je brood te verdienen door stenen op elkaar te metselen, je bent bezig een huis te bouwen waarin God aanbeden zal worden!’

kerkbouw Peelo foto bieb

In Assen-Peelo bouwen wij ook aan een Godshuis. De oude, leegstaande wijkbibliotheek wordt vóór de zomervakantie 2015 ons nieuwe kerkelijke onderkomen. Een Godshuis in en voor onze wijk Peelo, waar tot nu toe geen enkel kerkgebouw te vinden is. Maar roeien we als gereformeerde christenen in Assen-Peelo niet geweldig tegen de stroom in met het ombouwen van een bibliotheek tot kerk? Bibliotheken gaan dicht omdat er steeds minder gelezen wordt. Maar kerken sluiten nog vaker hun deuren. Het christelijk geloof  is overduidelijk op z’n retour in Nederland. En wat doen wij in Assen-Peelo? We bouwen met groot enthousiasme een kerk! Ik doe zelf net zo enthousiast mee door in mijn eerste vakantieweek me de blaren op de voeten te lopen tijdens de Nijmeegse Vierdaagse voor kerkbouw Peelo (bedankt, meer dan 100 sponsors, voor de ruim € 3.200 en twee mooi beamers die dat opgeleverd heeft!).

Vlak voor de Vierdaagse had ik net het boek God van gewone mensen van Emiel Hakkenes, journalist bij Trouw, gelezen. Ik verwees er eind 2013 al naar op mijn weblog (https://ernstleeftink.wordpress.com/2013/11/10/waaghalzen-en-angsthazen/). Emiel beschrijft daarin hoe het gereformeerde geloof uit zijn familie verdween. Zijn ouders waren namelijk aktieve en betrokken gemeenteleden in de gereformeerde kerk van Gieten. Emiel heeft daar geen enkele negatieve herinnering aan. Hij is in 1977 geboren en heeft de tijd van polarisatie in de kerk (voor of tegen kernwapens) niet bewust meegemaakt. Nu is hij zelf half de deHakkenesrtig en heeft niets meer met de kerk en het geloof in de God van de Bijbel. Dat besef drong pijnlijk scherp tot hem door toen zijn ouders hem vroegen, of hij en zijn vrouw ook van plan waren hun zoontje (het eerste kleinkind van zijn ouders) te laten dopen. Dat was voor Emiel de aanleiding om op zoek te gaan in zijn familiestamboom naar het geloof van zijn voorouders (acht generaties terug, te beginnen bij Jan Warner Hackenes (± 1707  – na 1770). En om terug te kijken op zijn eigen gereformeerde jeugd en opvoeding.

Het is een prachtig geschreven boek. Het raakte mij vooral op twee punten. Allereerst beschrijft Emiel uitvoerig, hoe aktief zijn ouders zich hebben ingezet voor de kerk. Toen vader en moeder Hakkenes in 1965 trouwden en zich het jaar erna in Gieten vestigden, woonden er maar weinig gereformeerden in het dorp. Ze kerkten elke zondag in Gasselternijveen. Vanwege de  toenemende werkgelegenheid groeide het aantal gereformeerden in Gieten, dus wilden ze er graag een eigen zelfstandige gemeente vormen. En dat gebeurde ook. In 1974  werd de Geformeerde Kerk van Gieten gesticht en een paar jaar later kwam er ook nog heen  christelijke basisschool. Allebei met veel inzet en enthousiasme én met de nodige weerstand van alles wat liberaal, socialistisch en vrijzinnig-hervormd was. Toen ik het las, moest ik aan onze eigen kerkbouw denken. Gelukkig is er weinig tot geen weerstand bij de buitenwacht, want bijna iedereen in Peelo is blij dat de leegstaande bibliotheek zo’n mooie bestemming krijgt. Ik herkende wel het gevoel van hoe fijn het is om samen te bouwen aan een huis voor God. Maar ik bedacht daar ook meteen bij: dat deden ze in 1974 in Gieten ook, terwijl in de jaren ’60 de kerken in het Westen en in de grote steden van ons land al begonnen leeg te lopen. Dus terwijl de secularisatie al in volle gang is, sticht een groepje gereformeerden in Gieten nog een eigen kerk en school. Men zegt wel eens, dat de kleine bijbelgetrouwe kerken 30 tot 40 jaar achterlopen op de grote protestantse kerk (hervormd en synodaal-gereformeerd). En inderdaad, sinds 2007 daalt het ledental van de vrijgemaakte kerken. Terwijl de neergang is ingezet, beginnen wij in Assen-Peelo met een eigen kerkgebouw! Net als de synodaal-gereformeerden in Gieten 40 jaar geleden. Die opkomende gedachte vond ik niet prettig. Wordt ons prachtige nieuwe in 2015 feestelijk geopende kerkgebouw over een jaar of 30 alleen nog maar door een handjevol oudere mensen bezocht?

En zo kwam ik bij het tweede punt dat mij opviel. God van gewone mensen beschrijft heel mooi en vol liefde het levensverhaal van zijn ouders en plaatst dat in het grote kader van negen generaties Hakkenes. Maar als het gaat om zijn ouders en hun inzet voor geloof en kerk,  komt bijna nergens naar voren, wat dat geloof dan werkelijk inhoudt. Over God wordt nauwelijks gesproken. Eén keer gaat het over een dominee die krampachtig probeert de leer van de Drie-Eenheid uit te leggen, één keer gaat het om een bijzonder emotionele verwijzing naar Jezus, en één keer geeft Emiel aan, dat hij op de vraag ‘Gelooft u in God, de Vader, de Almachtige, Schepper van de hemel en de aarde’ persoonlijk als antwoord zou geven: ‘Geen idee eigenlijk, maar ik denk van niet.’ Maar nergens lees ik iets over hoe zijn ouders met hem over God en Jezus gesproken hebben, of hoe daar hij zelf vroeger over dacht en gaandeweg anders over is gaan denken. Aan het eind van het boek zegt Emiel alleen maar, dat de kerk geen monopolie heeft op ‘de ervaring van iets wat groter is dan mijzelf’. Zulke momenten ervaart hij wel tijdens een concert van  Dead Cab For Cutie als die zingen no closer to any kind of truth. En als het om de vraag gaat wat hij zijn kinderen wil meegeven, dan heeft hij genoeg aan een paar joodse wijsheden en de verhalen van zijn acht voorouders. “Met zulke verhalen heb je geen Oude of Nieuwe Testament meer nodig” – dat zijn de laatste woorden van dit boek.

Mij overviel dezelfde triestheid als bij het lezen Frank Westerman’s zelfde zoektocht in zijn boek Ararat (zie https://ernstleeftink.wordpress.com/2013/07/24/op-bergen-en-in-dalen-ja-overal-is-god/). Dat gebeurt er dus, als er niet over God gesproken wordt. Dan wordt geloven een lege huls. De huls wordt nog een tijdje gekoesterd, totdat iemand zich afvraagt: wat zit er eigenlijk in? En dan blijkt het niets meer te zijn en nergens meer over te gaan. Nu doet dat geen recht aan dit prachtige boek van Emiel Hakkenes. Het gaat juist wél ergens over. Maar God komt niet ter sprake. Volgens mij zit daar de kern van het antwoord op de vraag hoe het komt, dat het geloof uit een familie verdween. Het geloof verdwijnt uit het leven als we niet meer Horen naar de stem van God, om het met de titel van een ander boek te zeggen. Dat is het handboek voor de preek van Kees de Ruijter, dat ook eind 2013 verschenen is.  In dat boek benadrukt Kees, dat als God niet meer ter sprake komt in de preek, je ook wel op kunt houden met preken. Want als in de preek ‘de stem van Meester’ niet meer doorklinkt, is God niet meer de sprekende God, die in zijn liefde naar mensen toekomt en ons vraagt om zijn liefde te beantwoorden.  Verder laat Kees zien, dat juist in deze tijd de preek als ‘woord van God’ geweldig onder druk staat, omdat in onze cultuur niet-in-God-geloven de standaardoptie is geworden voor de meeste mensen. Toen ik daar over nadacht, besefte ik, dat wat voor de preek geldt, ook voor het christelijk geloof in z’n algemeen geldt. Als er niet meer over God gesproken wordt, loop je het risiko dat in onze samenleving en cultuur het geloof binnen één generatie verdwijnt. Wie wel gelooft in God als Vader, Zoon en Heilige Geest roeit echt tegen de stroom in. Het christelijk geloof spreekt niet meer vanzelf. Om het over te dragen  zullen we er echt samen over moeten praten. Over God moeten praten. Als Schepper – Hij heeft ons gemaakt. Als Verlosser – Jezus heeft ons gered. Als Motivator – de Heilige Geest die de vonk doet overspringen. Het is niet voldoende als dat zondags in de preek allemaal aan de orde komt. We zullen ook steeds meer persoonlijk God ter sprake moeten brengen door te vertellen en te laten zien, wat (beter:  Wie!) ons bezielt.  Ergens is het daar, vermoed ik, mis gegaan in het gezin Hakkenes. En kan het bij ons ook zo maar diezelfde kant op gaan: geloven wordt  meer ‘aktie’ dan ‘antwoord’. Dan wordt het in Peelo ‘onze kerk’ in plaats van ‘Gods huis’.

Het boek van Emiel Hakkenes is een baken in zee. Het laat zien wat er gebeurt als er niet meer over God gesproken wordt. Dan moet je het doen met wat je zelf zinvol vindt in het leven. Het boek van Kees de Ruijter is een vurig pleidooi om, als het om de preek gaat, het zover niet te laten komen, maar om als prediker en als  hoorder in de Bijbel de God te ontmoeten die ons nog zo veel te vertellen heeft.

 Emiel Hakkenes, God van de gewone mensen. Hoe het geloof uit een familie verdween, Thomas Rap Amsterdam 2013, 318 pag., isbn 9789400401570, paperback €18,90. Twee goeie recensies over dit boek schreven Bert Altena http://www.bertaltena.com/emiel-hakkenes-god-van-de-gewone-mensen/ en en Taede Smedes http://tasmedes.wordpress.com/2013/11/19/emiel-hakkenes-en-de-god-van-de-gewone-mensen-boekbespreking/
Ruijter - Kees boekKees de Ruijter, Horen naar de stem van God. Theologie en methode van de preek, Boekencentrum Zoetermeer 2013, 240 pag., isbn 97894023927396, gebonden €25,90. Een goed leesbaar boek voor de geïnteresseerde lezer, met kleine foutjes zoals vanaf blz. 58 t/m blz. 69 een spraakverwarring tussen de woorden ‘spreekregel’ en ‘spraakregel’ en op blz. 123 een verwijzing naar ‘Liedboek (2013) 319’ die in de editie Liedboek (1973) inderdaad Lied 319 is, maar in de editie Liedboek (2013) opgenomen is als Lied 273.