Op 6 maart verscheen er op internet een verklaring van de Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt) (Voortgezet) Bunschoten-Spakenburg. Vanaf 15 maart gaat men kerkdiensten beleggen in ‘De Fontein’, het kerkgebouw van de Christelijke Gereformeerde Kerk in het dorp. Aanleiding is de losmaking van ds. H.Sj. Wiersma in december 2019. Hij was sinds 1992 predikant van de Noorderkerk in Spakenburg.
Losmaking is altijd een trieste zaak. Maar het kan nooit reden voor een kerkscheuring zijn. Wanneer een predikant losgemaakt wordt, blijft hij beroepbaar binnen de GKV en mag overal voorgaan, de sacramenten bedienen, huwelijken bevestigen en pastorale arbeid verrichten. Ook ds. Wiersma stond in de eerste maanden van 2020 nog gewoon op het preekrooster in veel kerken volgens het Gereformeerd Kerkblad van Midden- en Zuid-Nederland.
In Spakenburg lijkt het anders te gaan. Een deel van de bijna 1500 leden van de Noorderkerk is het oneens met de losmaking. Dus heeft men na ruim twee maanden besloten om zelfstandig kerkdiensten te gaan beleggen. Als voortgezet-vrijgemaakte kerk voor heel Bunschoten-Spakenburg.
Ik ken de situatie niet. Ik heb, naast de berichten van de GKVV (om maar even hun eigen afkorting aan te houden), alleen de blog van Larry Koelewijn gelezen, omdat daar op de site van de GKVV naar verwezen werd. Ik ken ook ds. Wiersma niet. Ik weet dus niet of hij de aanjager is van de oprichting van deze nieuwe kerkformatie, of dat een groep bezwaarde gemeenteleden hem gevraagd heeft om zich bij dit projekt aan te sluiten.
Ik vraag me af bij het lezen van dit bericht: is de groep rondom ds. Wiersma nu een dolerende kerk geworden? Of heeft men zich meteen al volledig afgesplitst van het vrijgemaakte kerkverband?
Het woord ‘doleren’ betekent ‘klagen’. Dat doe je binnen het kerkverband waarin je funktioneert. Daar vraag je ruimte voor jouw standpunt als je je maar moeilijk kunt vinden in de opvattingen van de meerderheid. Zo ging het in 1886, toen onder leiding van Abraham Kuyper op veel plaatsen dolerende kerkelijke gemeentes ontstonden die van harte gereformeerd wilden blijven. Uiteindelijk werden die door de Hervormde Kerk uit het kerkverband gezet. Die mogelijkheid biedt de Protestantse Kerk vandaag de dag wel. In veel plaatsen heb je bijzondere wijkgemeentes die hun eigen, vaak gereformeerde kleur hebben. En zo werkt het in de praktijk ook binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken. Daar is het een breed geaccepteerd verschijnsel dat men zich aansluit bij een gemeente die alleen maar psalmen zingt bij orgelspel en uit de (al dan niet herziene) statenvertaling leest, of bij een gemeente die op een hele gevarieerde manier aan de kerkdienst invulling geeft.
Als je als predikant of als deel van de gemeente je echt niet kunt neerleggen bij een losmaking, is ‘doleren’ de enige optie. Want in de pijnlijke periode voordat het tot losmaking kwam, lagen er geen principiële breekpunten op tafel. Als dat wel het geval was, had de predikant zich moeten vrijmaken van het onbijbelse optreden van de kerkenraad of het kerkverband. Of had de kerkenraad de predikant moeten schorsen en afzetten vanwege zijn onbijbelse prediking of zondige handelswijze.
Dat is in Spakenburg-Noord niet gebeurd. De proef op de som zal dus zijn, of de GKVV Bunschoten-Spakenburg, die op 15 maart haar eerste kerkdiensten gaat beleggen, zich binnenkort ook aanmeldt op de vergadering van classis Hilversum als bijzondere wijkgemeente van de GKV in Bunschoten-Spakenburg.
Doet ze dat wel, dan wil ze oprecht gereformeerd blijven.
Doet ze dat niet, dan trekt de ‘groep Wiersma’ een onverantwoorde scheur in de kerk van Christus.
Een nieuwe afscheiding was in elk geval niet het advies van prof. dr. Henk van den Belt op 14 december 2019 in Bunschoten op een bijeenkomst van ruim 300 verontruste GKV’ers toen hem de vraag gesteld werd: moet je breken met de GKV vanwege de vrouw in het ambt? Zijn antwoord, volgens het ND van 17/12 was: ‘Ik druk u op het hart om niet te scheuren, maar te blijven vanwege Gods trouw en geduld. De ware kerk wordt niet vals, als ze dwaalt inzake vrouw en ambt.’ Tijdens die vergadering stelde ds. Wiersma de vraag of een dreigende losmaking vanwege de gereformeerde koers voor een een nieuwe situatie kon zorgen, omdat je dan “zelf niet scheurt, maar dat degenen die jou wegsturen bezig zijn het lichaam van Christus te scheuren. En ik denk dat dit aan de hand is.” Daarop antwoordde eerst prof. van den Belt met: “Soms zijn er situaties waarin je ultiem moet lijden aan de kerk. Maar gemakkelijk is dat niet.” En daarna zei ds. G. Treurniet: “Zolang Hij (Christus) nog niet terug is, hoort bij Hem volgen ook jezelf verloochenen en je kruis opnemen.” Zelfs als je in de kerk elkaar niet meer kunt aanspreken op het gezag van Gods Woord, “is voortijdig weglopen in elk geval geen optie. We hebben dan in de kerk altijd nog de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen besluiten van een kerkenraad – wat we de kerkelijke weg noemen.” Vandaar de nadrukkelijke oproep van ds. Treurniet: “Voor de Goede Herder uitlopen in plaats van Hem te volgen dat is echt iets waar ik ernstig voor zou willen waarschuwen.” (Hier na te luisteren: minuut 31:20 – 37:05)
Verder hoop ik van harte, dat ondanks de heftige emoties van het moment, er binnen vrijgemaakt Bunschoten-Spakenburg ruimte is voor een bijzondere wijkgemeente die geen moeite heeft met de prediking en de standpunten van ds. Wiersma. Als je kijkt naar het aantal leden van de vier kerken (ruim 5.000) zou het toch geen enkel probleem moeten zijn wanneer enkele honderden zich verenigen in een wat meer behoudende gemeente? Er is al een vijfde kerk met iets meer dan 200 leden die er helemaal bij hoort, nl. die van Eemdijk. Hoe pijnlijk de verwijdering ook is die ontstaan is, het zou mogelijk moeten zijn om de nieuwe gemeente rondom ds. Wiersma op de classis te ontvangen. Zoals ds. Wiersma tot 1 maart 2020 gewoon voorging in GKV-kerken, zijn er vast ook andere GKV-predikanten te vinden die gewoon willen voorgaan in deze wat meer behoudende gemeente. Binnen de Gereformeerde Bond en binnen de CGK is dit heel gewoon.
Is een bijzondere wijkgemeente die (om maar eens wat te noemen) geen vrouwelijke ambtsdragers wil toelaten en geen NGK-predikanten op de kansel wil, een ideale situatie? Nee, dat denk ik niet. Maar om elkaar meteen volledig af te schrijven als ‘niet-gereformeerd’ of ‘sectarisch’ lijkt me een nog slechtere optie. Volgens mij wijst de apostel Paulus een andere weg:
Verdraag elkaar uit liefde. Span u in om door de samenbindende kracht van de vrede de eenheid te bewaren die de Geest u geeft.
Verdraag elkaar en vergeef elkaar als iemand een ander iets te verwijten heeft; zoals de Heer u vergeven heeft, moet u elkaar vergeven.
Ernst Leeftink - Predikant / Pastor in de Nederlandse Gereformeerde Kerken 
uw verwijzing naar Prof v/d Belt als Prof in de PKN is niet sterk, omdat u daarmee feitelijk aangeeft dat de kerkgeschiedenis zoals die geweest is vanaf de afscheiding. U die die nu publiek veroordeelt door in te stemmen met Prof v/d Belt dat je kunt lijden aan de kerk. Was dat niet het verwijt ” de leer v/d zieke moeder”? Verder is het onmogelijk om zoals Ds. Wiersma ook al aangeeft. Dat er 2 of meer lijnen zijn te vinden in de Bijbel. Dat impliceert dat de Here niet zo duidelijk is in Zijn Woord, en dat Hij feitelijk onderworpen word aan het menselijk verstand. Want die maakt in feite uit wat Hij zegt in Zijn Woord. Dat is de tijdgeest van deze tijd, het postmodernisme, er is geen waarheid. Wie zegt mij wat de waarheid is als er s’morgens een voorganger op gezag van de Here en met bevel van bekering het ene verkondigd, en s’middags zijn collega op gezag van de Here en ook met bevel van bekering het tegenovergestelde verkondigd. Daarom 2 of meer lijnen zien/lezen in Gods Woord is feitelijk God ondergeschikt maken aan de ideeën of mening van mensen. Er moet gelezen worden wat er staat en niet meer zie ook wat wij belijden in de artt. 5 en 7 van de NGB. Als dat niet meer gebeurd krijgt u wat er nu gebeurd en is het kerkverband wat uw redenatie volgt zelf schuldig aan het verscheuren van het lichaam van Christus.
Prof v/d Belt is nog steeds lid van een kerk waar een Ds. Hendriks rustig een boek kan uitbrengen met als titel “geloven in een God die niet bestaat” om maar even te te refereren aan de 3 kenmerken van de ware kerk naar art. 29 van de NBG. Dit zelfde art. geeft ook zeer duidelijk aan wat de kenmerken van de valse kerk zijn. Wat dat betreft zit prof v/d Belt in een kerk die volop de kenmerken van een valse kerk heeft. Om die nu op te voeren als een gezaghebbend iemand over deze zaak is een zwakte bod en een Gereformeerd predikant eigenlijk onwaardig.
Ernst, er is in de GKv toch veel en veel meer aan de hand dan alleen de kwestie van ‘de vrouw in het ambt’? Voor mij is het de vraag of de GKv zich niet losscheurt van haar eigen gezonde, gereformeerde wortels vanwege een veranderende Schriftleer, zondeleer, mensleer, voorzienigheidsleer en genadeleer. Beleven wij en brengen wij in praktijk (ook de synode!) wat we belijden?
Ook valt me op dat je nogal selectief citeert uit de toespraken op 14 december, namelijk alleen datgene wat je eigen betoog lijkt te ondersteunen. En: je gaat op een wat formeel-kerkrechtelijke manier in op de situatie in Spakenburg, maar peilt m.i. niet wat er werkelijk speelt en wat mensen drijft.
“Losmaking is altijd een trieste zaak. Maar het kan nooit reden voor een kerkscheuring zijn.”
Nooit? Maar als de reden voor de losmaking nu is dat deze predikant gereformeerd wil blijven en de kerkenraad dat niet wil?
“Want in de pijnlijke periode voordat het tot losmaking kwam, lagen er geen principiële breekpunten op tafel. Als dat wel het geval was, had de predikant zich moeten vrijmaken van het onbijbelse optreden van de kerkenraad of het kerkverband.”
Hoezo lagen die principiële punten er niet? Ik krijg eerder de indruk dat die er wel lagen en dat dat tot de losmaking geleid heeft en dat men zich daarom nu van dit onbijbelse optreden vrijmaakt. Verwijten dat ze dat eerder hadden moeten doen (en dat ds. Wiersma niet meer elders in de GKV had moeten preken) lijken me nogal vreemd. Alsof je alleen mag kiezen tussen blijven of veel eerder al vertrekken, maar hoe dan ook niet nu vertrekken. Oneindig geduld, of geen geduld, maar in elk geval geen geduld dat nu een keer op is.
“Verder hoop ik van harte, dat ondanks de heftige emoties van het moment, er binnen vrijgemaakt Bunschoten-Spakenburg ruimte is voor een bijzondere wijkgemeente die geen moeite heeft met de prediking en de standpunten van ds. Wiersma.”
Dat lijkt me geen reële hoop. Er is in de GKV gewoon weinig verdraagzaamheid meer voor wie echt gereformeerd wil zijn. Maar al zou het kunnen, doleren mag toch altijd maar een tijdelijke oplossing zijn. De kerk van Christus kan namelijk niet pluriform zijn. Waarheid en leugen kunnen niet als gelijkwaardig naast elkaar blijven bestaan. En de genoemde citaten van Paulus kunnen hier ook niet toegepast worden. Want Paulus bedoelt daar niet dat we in de kerk de leugen moeten verdragen naast de waarheid. Wat de GB in de PKN doet, moeten we dus afwijzen en zeker niet als voorbeeld gebruiken. De CGK kan hier al helemaal niet als voorbeeld dienen, omdat daar nu juist ook het punt nadert waarop MVEA terecht een breekpunt gaat worden.
“En hoe waarachtig is het om nog gebruik te blijven maken van de royale wachtgeldregeling die bij een losmaking hoort (in z’n algemeenheid: 4½ jaar 70% ), terwijl bij de eigen beslissing van een predikant om uit de GKV te stappen een plaatselijke kerk uit goed fatsoen meestal nog maximaal 12 maanden de predikant voor 70% in zijn levensonderhoud voorziet?”
We mogen toch aannemen dat de nieuwe gemeente zal zorgen voor een traktement voor ds. Wiersma. Het nut van deze tendentieuze opmerking ontgaat mij dan ook volledig, of het zou bedoeld moeten zijn als een poging tot karaktermoord.
Misschien dit soort persoonlijke aanvallen niet meer op je blog schrijven.
Het raakt me dat trouwe predikanten als Wiersma en ter synode ook Bijzet, nogal smalend worden behandelt. Mijn advies ga persoonlijk met ze in gesprek en neem de inhoud serieus. De inhoud gaat verder dan m/v en raakt , zo merk ik in de leiding die wordt gegeven (of juist niet) veel meer.
De laatste weken heb ik nog eens uitvoerig allerlei blogs en verklaringen van voor en tegenstanders doorgelezen en naast elkaar gehouden. Daar zit nog heel veel studiewerk in voor een synode. Een synode die naar het lijkt de beslissingen eigenlijk al genomen heeft gezien de volgorde van de besluiten.
Klinkt een beetje wrang en dat wil ik niet.
Toch komt het zo wel over: vrouwelijke afvaardiging terwijl juist daartegen bezwaren zijn ingebracht, eenheid met de gkn is al officieel gemaakt . Dat kan toch niet anders betekenen dat de bezwaren tegen vrouwen als oudsten en de manier van omgang met Gods woord daarin al gelegitimeerd is?
Dit zijn slechts 2 punten er is meer te noemen ook uit de bespreking van Gen 1-3.
Boven geef je aan hoe wij in de gemeenten in alle fijngevoeligheid en liefde ons mogen laten samenbinden door het Woord, wellicht is enige spiegeling hier heilzaam.
Ongeacht uw mening en visie op bepaalde zaken vind ik het beschamend hoe u Ds. Wiersma hier publiekelijk ‘wegzet’.